ZINTEGROWANIE OBRAZU ŚWIATA

Jest oczywiste, że jeżeli pewne rzeczy poznajemy bar­dzo dokładnie, nie jesteśmy w stanie poznać jednocze­śnie wielu rzeczy bardzo różnorodnych. Optymalny postęp w nauce i technice, wywierający wpływ na życie każdego z nas, uwarunkowany jest tedy pracą zespołową, gdyż wiedzę każdego specjalisty można uzupełniać wiedzą pozostałych specjalistów. Tym spo­sobem wiedza zyskuje na rozległości, nie tracąc przy tym na głębi.Zintegrowanego obrazu świata nie przyniesie więc taktyka zszywania rozmaitych fragmentów wiedzy naukowej i empirycznej. Filozofia naturalna zawarta w dzisiejszej i jutrzejszej nauce wyłania nowe szanse, mianowicie uporządkowania informacji, którymi dys­ponujemy dziś, i zapewne w niedalekiej przyszłości wzbogacenia ich za pomocą maszyn matematycznych.Specjalizacje, choć wiodą do pogłębiania wiedzy, dokonywane jednak w warunkach względnej izolacji, pokazują nam obrazy świata cząstkowe, fragmenty znakomicie uszczegółowione, lecz wyizolowane z cało­kształtu rzeczywistości. Drążymy niejako liczne otwo­ry w tajemniczej ścianie zwanej przyrodą i w każdym z tych punktów dokonujemy drobiazgowych analiz. Nie daje nam to obrazu całości, która jest czymś in­nym niż wyłącznie sumą części. Całości nie można przeto zredukować do właściwo­ści przysługującej jej poszczególnym częściom, czyli las nie jest wyłącznie sumą drzew. Każdy system uj­mowany jest zawsze jako zintegrowana całość złożo­na z części składowych, nigdy zaś jako mechaniczny agregat części pozostających w wyodrębnionych związ­kach przyczynowych.